موسیقی ،نوروز و رسالت های ملی و میهنی

موسیقی

 

محقق موسیقی کهن هندوستان «باهاراتا» (قرن اول پیش از میلاد) در کتاب «گیتالان کارا»ی خود (کاری درباره زیبایی‌های موسیقی) اهمیت آن را اینچنین بیان می‌کند: «آدمی فراتر از هر چیزی سعادت می‌خواهد. موسیقی همانند انرژی زندگی سرچشمه سعادت و بهروزی است.

موسیقی را یکی از راههای رسیدن به چهار هدف مهم زندگی، تقوا، دارایی، کامیابی و آزادی‌خواهی بی‌پایان به حساب آورده‌اند. پس باید صادقانه برای ترانه‌خوانی و گوش سپردن به نوای دلنشین موسیقی به تلاش‌برخاست.

محقق دیگر هند «نارادا» (قرن هشتم) در ارتباط با جایگاه موسیقی در رساله موسوم به «سانگیتا ماکاران» چنین می‌گوید: «به ترانه و صدای موزون آن، رقص موسیقی می‌گویند». و همچنین: به محض شنیدن صدای آهنگین، نوزاد درون گهواره آرام می‌گیرد، او که هنوز شرینی زندگی را تجربه نکرده با مزه شربت موسیقی شادمانه در پوست خود نمی‌گنجد. بچه آهویی که در جنگل آسوده به چرا مشغول است و با شنیدن آواز شکارچی، طلسم شده و بار رضای خاطر به پیشواز مرگ می‌رود. نوای آن نیز سبب شادی مارِ سیاه می‌شود. پس چه کسی می‌تواند اینگونه عظمت ترانه و موسیقی را ترسیم کند.

اندیشه نیروی سحرآمیز موسیقی در اسطوره «اُورفه» در زیبایی‌شناسی یونان قدیم کاملاً به شکلی روشن نمود یافته است. در منابع یونان باستان «اوُرفه» با ساز خود توانسته همسر مرده‌اش «اوریدکا» را دوباره زنده کند. در برخی اسطوره‌های دیگر نیز رفابت آهنگسازان دیده می‌شود. در این رقابت‌ها خدایان یونان باستان نیز شرکت داشته‌اند. ضمن یادآوری ارزش و اعتبار موسیقی در آن دوره. ارتقای شأن آدمی به درجات خدایان آشکار می‌شود.

ریشه اصلى این هنر زیبا را باید در نهاد و طبیعت جست وجو کرد.

آهنگ مرغان خوش آوا، وزش بادها بر درختان پر برگ، آهنگ جویباران، صداى آبشارها، نخستین آموزگار بشر در آموختن هنر موسیقى بوده اند.

انسان همیشه کنجکاو و جست وجوگر درصدد برآمد از آواى خوش پرندگان و نغمه هاى زیباى بلبلان تقلید کند تا نه فقط در فصل بهار بلکه در تمام مقاطع و فصول سال از این صداها بهره مند گردد. بشر پیش از این که آلات موسیقى را اختراع کند، از حنجره خویش که ابزار طبیعى موس یقى است، استفاده مى کرد. به تدریج با عبور بادى که از میان چوب مجوّف و میان خالى مى گذشت، آهنگ گوش نوازى شنید و سازى شبیه نى ساخت که اهل هنر آن را «قدیمى ترین آلت موسیقى دانسته اند». و هم چنین از وزیدن بادها بر تارهاى تنیده عنکبوت بر درختان، سازهاى زهى را سا خت و به تدریج با پیش رفت علم و اختراع سایر آلات موسیقى را اختراع نمود.

همان‌سان که سخن افکار و تجربیات انسان‌ها را انتقال می‌دهد و برای اتحاد و همبستگی افراد و تجربیات انسان‌ها را انتقال می‌دهد و برای اتحاد و همبستگی افراد وسیله‌ای به‌شمار می‌رود، هنر نیز چنین کاری را انجام می‌دهد. صفت ویژه این وسیله ارتباط که آن را از وسیله دیگر، یعنی سخن، متمایز می‌سازد، این است که انسان به یاری «کلام» افکار خویش و توسط هنر احساسات خود را به دیگری انتقال می‌دهد.زیبایی‌شناسی تحلیلی مربوط به زیبایی اصوات و نوای سازهاست و موج برخاسته از پیانو و ناله و افغان ویولن و … همه واژه‌های زیبایی هستند برای گفتن سخنی زیبا، ولی بعد ترکیبی موسیقی برمی‌گردد به «نظم» و «آهنگی» که هنرمند با کنار هم چیدن نت‌ها و آواها می‌آفریند.در جنبه‌ی ترکیبی است که هنرمند معنا پیدا می‌کند و موسیقی سخن می‌گوید و جمله‌ای زیبا می‌شود از واژه‌های زیبا…  موسیقیرنگ زندگی ونغمه آزادگی است! شادی نهفته در زیر و بمی دارد که گاه روح به نغمه آن به وجد می آید و گاه دیگر رنج را می چشد و نهانی بدان گریستن آغاز می کند.

 امروز روانشناسان , این راز را درک کرده و بدین ابزار سعی در علاج جسم و روان بیمارانگرفته اند.بیمار با شنیدن اصوات موسیقی درمانگر بر دامان امواج آن سوار می شود و ذره ذره وجود خویش را با آن هماهنگ می سازد تا گره از بیماری نهفته در اعماق وجودش باز گشته و بیماری به تدریج از ضمیر وی ناپدید شود !این محو گشتن با ریتم درونی یی حاصل می شود که آهنگساز آن را بر اساس روابط علم موسیقی و تلفیق آن با زوایای روانشناسی پیشرفته که با اعماق انسانها سر و کار دارد ، آفریده است.در حقیقت معنایی که انسان از درون خویش و با همنوایی موسیقایی از بستر پنهان به عرصه وجود خویش عیان می کند، آنی است که در نهانی بدان در آویخته و عوارض جسمانی از آن روان پریشی حاصل آمده که موسیقی سعی در گشایش آن گره دارد.

 موسیقی درمانی امروز چنان مورد توجه قرار گرفته است که در مراکز درمانی جهان در طولمدت مداوا و درمان و در بحرانهای حاصل آمده از بیماری ها , در موارد اضطراری قلبی و مغزی مورد استفاده قرار می گیرد تا تنش و اضطراب چنین بیماریهای طاقت فرسا و تکاندهنده را تخفیف دهند !از دیدگاه روانشناسی برتر که با سطوح روانی انسان سر و کار دارد , موسیقی ابزار مطلوبی است که هزینه ای نه چندان زیاد می طلبد و در ساختار نادیدنی بیماریها تاثیر شگرفی از خودنشان می دهد که این خود نشانه تاییدی بر هارمونی درونی انسان و موسیقی طبیعت می باشد. 

موسیقی حسی شور انگیز که تخیل آدمی را می پرورد و خلاقیت را وا میدارد تا هنرمند در ابعاد گوناگون هنر بیافریند .موسیقی ارتباطی تنگاتنگ با وجود آدمی دارد و از آن جهت که مرز نمیشناسد هر شنونده ای را با هر سلیقه ای به سوی خود جذب می کند .هر کس بسته به حسی که به او دست می دهد از شنیدن آن لذت می برد و مسحور اصوات سحر انگیز آن می شود . موسیقی حس همدردی و درد مشترک انسانی را فریاد می کند .

آیا واقعا موسیقی ملودی تکنواخت و نوای سازهای مختلف است، که طنینی به صدای خواننده بدهد و دنگ و دونگی باشد برای پوشاندن صدای ناهنجارش؟ ولی نه، موسیقی فراتر از تعریف در الفاظ است و شگفتی آن نیز در همین است. موسیقی جبران ناکامی‌های زبان است و شیوه‌ای برای بیان احساسات ناملموس. احساساتی که نمی‌دانیم چه هستند… آنجا که زبان از گفتن باز می‌ماند، موسیقی مأمنی می‌شود برای روح، و زبانی می‌شود برای بیان احساسات و ناگفته‌های ناشناخته…  روح پویا و احساسات متغیر که ارتباطی مستقیم با شرایط سنی، حوادث گوناگون و … دارد چه می‌گوید و چه می‌خواهد؟ شاید نداند «چه می‌خواهد» ولی آنچه را که می‌خواهد می‌شناسد. در هر لحظه به موسیقی گوش می‌دهیم، از آن لذت می‌بریم و همین کافیست…

نوروز

 

نوروز زمانی است که تاریکی ، سردی و خشونت زمستان جای خود را به روشنایی و گرمی و مهربانی بهار می دهد و آفرینش از نو بیدار می شود و جان می گیرد گیاهان جامه ی سبز بهاری بر تن می کنند و درختان با شکوفه خود آرایی می کنند .  نوروز نشانه ی کشمکش خوبی و بدی ، سازندگی و ویرانی و سرانجام  پیام آور امید به پیروزی نیکی بر بدی است . نوروز نشانه ی زنده ای از دانش گسترده و فرهنگ فروغمند نیاکان ماست .

گزینش نوروز ( نخستین روز بهار که در آن شب و روز همسرند ) بازگو کننده خرد و دانش است  گذ شتگان ما تنها مردمی بودند که گاه " اعتدال ربیعی " را بعنوان آغاز سال جشن می گیرفتند . آنها از چرخش دگرگونی ها و پدیده های وابسته  به چگونگی قرار گرفتن زمین ، خورشید و ماه در برابر هم آگاه بودند و آیین هایی همراه با برگزاری جشن نوروز مانند خانه تکانی ، جامه نو پوشیدن ، دید و بازدیدها ، سفره هفت سین چیدن ، رویاندن سبزه و گلکاری و ... همه بازتابهایی از فرهنگ پر فروغ ما است . نوروز داستان زیبایی است که در آن، طبیعت، احساس و جامعه هر سه دست‌اندرکارند.

نوروز که قرن‌های دراز است بر همه جشن‌های جهان فخر می‌فروشد، از آن رو "هست" که یک قرارداد مصنوعی اجتماعی و یا یک جشن تحمیلی سیاسی نیست، جشن جهان است و روز شادمانی زمین، آسمان و آفتاب، و جوشِ شکفتن‌ها و شور زدن‌ها و سرشار از هیجانِ هرآغاز. جشن‌های دیگر، غالباً انسان‌ها را از کارگاه‌ها، مزرعه‌ها، دشت و صحرا، کوچه و بازار، باغ‌ها و کشتزارها، در میان اطاق‌ها و زیر سقف‌ها و پشت درهای بسته جمع می‌کند: رستورانها ، کاباره‌ها، زیرزمینی‌ها، سالوون‌ها، خانه‌ها ...

در فضایی گرم از برق، روشن از چراغ، لرزان از دود، زیبا از رنگ و آراسته از گل‌های کاغذی، پلاستکی، مومی، بوی مصنوعی عطر و ... اما نوروز دست مردم را می‌گیرد و از زیر سقف‌ها، درهای بسته، فضاهای خفه، لای دیوارهای بلند و نزدیک شهرها و خانه‌ها،‌ به دامن آزاد و بیکرانه طبیعت می‌کشاند.

در آن هنگام که مراسم نوروز را بر پا می‌داریم، گویی خود را در همه‌ نوروزهایی که هر ساله در سرزمین ما برپا می‌کرده‌اند، حاضر می‌یابیم و در این حال، صحنه‌های تاریک و روشن و صفحات سیاه و سفید تاریخ ملت کهن ما در برابر دیدگانمان ورق می‌خورد، رژه می‌رود. ایمان به اینکه نوروز را ملت ما هر ساله بر پا می‌داشته است، این اندیشه‌های پرهیجان را در مغزما بیدار می‌کند که:

آری، هر ساله! حتی همان سالی که اسکندر ، چنگیز، طالبان بی فرهنگ و متجاوزین بیگانه درقرنهای نوزده ، بیست وبیست ویک - چهره این خاک را به خون ملت ما رنگین کرده بود، در کنار شعله‌های مهیبی که زبانه می‌کشید، همانجا، همان وقت، مردم مصیبت‌زده ما نوروز را جدی‌تر و با ایمان بیشتری برپا می‌کردند. نوروز همه وقت عزیز بوده است؛ همه نوروز را عزیز شمرده‌اند و با زبان خویش، از آن سخن گفته‌اند. چه افسانة زیبایی؛ زیباتر از واقعیت! راستی مگر هر کس احساس نمی‌کند که نخستین روز بهار، گویی نخستین روز آفرینش است. اگر روزی خدا جهان را آغاز کرده است، مسلماً آن روز، این نوروز بوده است. مسلما بهار نخستین فصل و حمل نخستین ماه و نوروز نخستین روز آفرینش است. هرگز خدا جهان را و طبیعت را با پاییز یا زمستان یا تابستان آغاز نکرده است.

مسلما اولین روز بهار، سبزه‌ها روییدن آغاز کرده‌اند و رودها رفتن و شکوفه‌ها سرزدن و جوانه‌ها شکفتن، یعنی نوروز. بی‌شک، روح در این فصل زاده است و عشق در این روز سر زده است و نخستین بار، آفتاب در نخستین روز نوروز طلوع کرده است و زمان با وی آغاز شده است. نوروز- این پیری که غبار قرن‌های بسیار بر چهره‌اش نشسته است- در طول تاریخ کهن خویش، روزگاری صدای نیک اندیشان  و مهرپرستان را خطاب به خویش می‌شنیده است.

زندگی برگ بودن در مسیر باد نیست... امتحان ریشه هاست... ریشه هم هرگز اسیر باد نیست ... زندگی چون پیچکی است انتهایش به جاودانه بودنش میرسد

باران بهانه است ، آسمان را هوس بوسه زدن بر خاک است.

رسانه های تصویری ورسالتهای وطنی

 

احترام به آزادی بیان، نخستین قدمی است که غالبا درجهت دموکراسی برداشته می شود. آزادی بیان از مطالبات مشترک لیبرالیسم سیاسی بوده و از شالوده های آزادی وجدان است که رودررو با جزمیت و دگم قرارمی گیرد. این دگم می تواند پادشاهی مطلقه (اهانت به مقام شامخ سلطنت) یا مذهب (گناهتکفیر و بی حرمتی) باشد.

بو مارشه [نویسنده بنام قرن هیجدهم فرانسه.] به طنز اززبان فیگارو می گوید « تا زمانی که من در نوشته هایم نه از اقتدار، نه از کیش، نهاز سیاست، نه از اخلاق، نه از صاحب منصبان، نه از صاحبان مال، نه از اپرا، نه ازهرنمایش دیگر، نه از فردی که به چیزی احساس تعلق کند، صحبت نکنم. ،می توانم هر چهمی خواهم آزادانه منتشر کنم، البته با اعمال دو یا سه سانسور.

آزادی بزرگترین ودیعهَ طبیعی انسان است، انسان های متفکر و دانشمند می گویند:

«انسان آزاد خلق شده وباید از قیود آزاد باشد.»

عده یی به این عقیده اند، که انسان موجود اجتماعیست ومجبوربه رعایت یک سلسله قواعد و قوانین است که خود برای بهتر زیستن در طول زمانه ها مطرح ساخته است.

آزادی و کرامت انسان از تعرض مصوون است.

دولت ها به احترام و حمایت آزادی و کرامت انسان مکلف می باشد.

و آزادیخواهی را فرد آزادی طلب دوستدار آزادی، و طرفدار آزادی فردی می توان خواند. آزادی بیان یا آزادی مطبوعات هم از حقوق مسلم شناخته شده بشر است. تمام اجتماعات انسان های پیشرو در سراسر جهان، از آ‍زادی بیان پیوسته حمایت وپشتبانی کرده اند ومی کنند.عده یی تصور داشته ویا دارند که آزادی اندیشه همیشه وجود دارد، این ودیعه خداوندی را کسی نمی تواند از دیگری برباید، هرگاه به این عمل مبادرت بکنند، شاید برای مدتی آن را سلب کرده بتوانند و آن هم برای غصب کننده گان بسیار گران تمام می شود.

آزادی بیان، کمکی در راه تغییر اوضاع به شمار می رود، و هرقدر مطبوعات کشوری آزاد باشد به همان اندازه نیز آن کشور در محو دیکتاتوری های که همه نوع اشکال بیان در آن سرکوب می شود، سهم ارزنده را بازی میکند. اصل آزادی مطبوعات بیش از دو قرن، پس از اختراع چاپ و حدود یک قرن بعد از انتشار نخستین روزناهمه های چاپی جهان در غرب، به دنبال مبارزات طولانی بورژوازی آزادی جوی اروپا و امریکا، ابتدا با لغو « قانون مربوط به اجازه چاپ و سانسور مطبوعات» در انگلستان در سال 1695 م و سپس به طور وسیع تر و کامل تر در فرانسه و ایالات متحده امریکا به رسمیت شناخته شد و در طول قرن های نزدهم و بیستم، به تدریج در اکثر کشور های دنیا پذیرفته گردید ، در قوانین اساسی کشورها نیز موضوع آزادی مطبوعات مانند سایر مظاهر آزادی عقیده و بیان پیش بینی شد.لازم به یاد آوریست که در بسیاری از قوانین اساسی دنیا، تنها به اعلام کردن و به رسمیت شناختن آزادی مطبوعات اکتفا نگردیده است،‌ بلکه برای جلوگیری از هرگونه تهدید و تجاوز علیه این آزادی ضرورت تامین وتضمین آن نیز تصریح شده است.

درینجا مروری داریم  بریکی دورسانه تصویری وقبل ازهمه چند جمله ارزشمند ی ازبزرگان را درمورد تلاش ، خوشبختی  همت بلند وکارارزشمند مرورمینمایم تا بیشترمسوولیت پذیرو تلاشگری بخرچ بدهیم تا هم لعل بدست آیدوهم دل یارنرنجد یعنی اینکه هم خدمات پربارفرهنگی وادبی به میهن ومردم انجام بدهیم وهم رضای خدای لایزال را کسب نمایم :خوشبخت کسی است که قادر است به علل چیزها پی ببرد...  بهترین چیز این است که خودت باشی شکوهمند ساده و صادق.  تجربه نامی است که انسان برروی اشتباهات خود میگذارد.

رویا و سایه . هر سعادتی نا چیز است زیرا  زندگی خود رویای ناچیز بیش نیست .

زندگی فصل پر از رویاست  

زندگی دشتی پر از غوغاست

زندگی پرواز افکار نگاه ما به دلهاست

زندگی رفتن به اوج دیدنی هاست

شیوه رقص پرستو هاست

 زندگی روییدن گلها در تن صحراست

آری زندگی زیباست.

جان درایدنمیگوید:

خوشبخت تنها و تنها کسی است که امروز را از آن خود داند،آنکه با اطمینان خاطر میتواند بگوید:

ای فردا ، بدترین آزارت را برسان ، زیرا من امروز را زندگی کرده ام در زیبایی و در زشتی ، در باران و در آفتاب ، لذتهای من ، با وجود سرنوشتم ، همگی از آن منند. حتی آسمان نیز بر آنچه که گذشت قدرتی ندارد ، چون آنچه که شده شده است ، و من در زمان خود زیسته ام .

بلی مادرروزهای نوروزوآغازفصل بهارشاهد برنامه های گوناگونی هنری،فرهنگی وتفریحی ازطریق وسایل اطلاعات جمعی وبخصوص تلویزیونهای وطنی ازداخل وخارج کشوربودیم که هرکدام به اساس دیدگاه وتوانمندی خویش تلاشهای انجام دادند .

یک روز صبح بودا در میان مریدانش نشسته بود که مردی به آن ها نزدیک شد.

پرسید: خدا وجود دارد؟ بودا پاسخ داد : بله ، خدا وجود دارد. پس از ظهر ، مرد دیگری ظاهر شد.پرسید خدا وجود دارد؟ بودا پاسخ داد : نه ، خدا وجود  ندارد. عصر همان روز ، مرد سومی همین پرسش را از بودا کرد،و پاسخ بودا این بود: باید خودت تصمیم بگیری. یکی از مریدان گفت : استاد ، این که نابخردانه است. چگونه ممکن است به یک پرسش سه پاسخ متفاوت بدهید؟ بودا پاسخ داد:چون اشخاص متفاوت بودند. هرکس به شیوه خود به خداوند نزدیک می شود : برخی با قاطعیت ، برخی با انکار و برخی با تردید.ازیادداشت های (پائولو کوئلیو (.

رسانه های افغانستان ضمن برخورداری از حقوق و آزادی هایی که دارند باید اندکی مسئولیت پذیر هم باشند و رسالت رسانه های خود را در پای منافع اقتصادی تاجران و کمپنی های پول دهنده، و یا به خاطر ارضای خواسته های آنی و زود گذر یک عده قلیل، قربانی نکنند.

اینها اگر واقعاً دنبال خدمات بهترمی گردند باید در عرصه های صلح، تربیت، بازسازی، امنیت، ورزش، فرهنگ و ادب ،  تعلیم وتربیه . . . تتوجه جدی خویش را معطوف بدارند . امروز از برکت همین رسانه ها،  موسیقی، هنر و سینمای کشور در زیر فشارهای سنگین موسیقی و فیلم ها وسریالهای مبتذل و غیر مبتذل هندی در حال نزع و جان کندن است.

/ 0 نظر / 22 بازدید